Op zoek naar een lifer rond de lagunes van Los Palacios

Na een vrij koude en uitzonderlijk natte winter staat de lente eindelijk voor de deur hier in het zuiden van Spanje. Of beter gezegd: ze klopt even aan om al gauw plaats te maken voor iets wat al aanvoelt als vroege zomer. In Andalusië verloopt de overgang tussen de seizoenen vaak abrupt. Een echte lente of herfst lijkt hier amper te bestaan — de ene dag loop je nog dik ingepakt tegen de kou, en de volgende dag wandel je in een T-shirt onder een stralende zon.

Dat gevoel had ik ook tijdens mijn uitstap van vandaag naar de lagunes van Los Palacios y Villafranca, een gemeente in de provincie Sevilla. Eerst wilde ik een paar lagunes in de provincie Cádiz bezoeken, maar ik kon de verleiding niet weerstaan om eens een kijkje te nemen in het zuiden van de provincie Sevilla. Er waren redelijk wat waarnemingen van een soort die voor mij nieuw zou zijn: de palmtortel, geregeld gemeld rond de lagunes van Villafranca, vooral bij Laguna El Pantano. Dat moest ik met mijn eigen ogen zien. Mijn eerste stop was Laguna El Pantano. De lucht was lekker warm en er was geen wolkje aan de lucht — heel anders dan de grijze, regenachtige weken van de bijna voorbije winter. Het landschap straalde in de zon, en het was moeilijk om te geloven hoe drassig alles hier was geweest nog niet zo lang geleden.

Een prachtige observatiehut, maar vandaag van weinig nut omwille van de dichte vegetatie

Ooievaar

Eén van de twee dwergarenden die ik boven de lagune zag vliegen

Toen ik uit de auto stapte, werd ik begroet door de onmiskenbare roep van een hop. Het zachte geluid droeg ver over de lagune — een duidelijk teken dat de lente in aantocht is. Hoe goed ik ook zocht, ik kreeg de vogel niet te zien. Toch voelde het horen van die roep symbolisch aan: een kantelpunt tussen de seizoenen.

Er is een kijkhut bij El Pantano, maar ik merkte meteen dat die vandaag van weinig nut weinig zou zijn. De vegetatie was bijzonder dicht. Riet domineerde het landschap. Zelfs na weken van overvloedige regen waren er slechts enkele open plekken met zichtbaar water.

Laguna El Pantano: weinig water, zelfs na een erg natte winter

In plaats van de hut binnen te gaan, wandelde ik langs de overkant van de lagune. Ondanks het beperkte zicht op water was er opvallend veel vogelactiviteit. Het hoogtepunt hier was zonder twijfel een koppel purperreigers, elegant en waakzaam tussen het riet. Hun slanke halzen en roodbruine tinten staken prachtig af tegen de vegetatie.

Een koppel purperreigers tussen het riet

Wat later kon ik één van de purperreigers in vlucht fotograferen

Groepjes zwarte ibissen foerageerden in het ondiepe water, hun donkere verenkleed schitterde met glinsterende tinten in het zonlicht. Enkele aalscholvers zaten in de buurt hun vleugels te drogen.

Het gebeurt niet dikwijls dat ik aalscholvers op het gras zie uitrusten

Er waren ook meerdere blauwe reigers

Een boerenzwaluw kondigt de komst van de lente aan

Op een bepaald moment trok het gezang van een blauwborst mijn volle aandacht. De zang was helder en melodieus, geheel onmiskenbaar. Ik bleef stil staan en zocht aandachtig tussen de takken, hopend dat ik dat kleine juweeltje kon spotten. Maar zoals dikwijls bij blauwborsten bleef de vogel verstopt, en moest ik het doen met alleen zijn zang.

Vrouwtje bruine kiekendief laag vliegend boven de lagune

En mijn soort die ik op het oog had? De palmtortel — een Afrikaanse soort die hier vaak werd gemeld — liet zich niet zien. Geen lifer vandaag. Maar met meer dan veertig soorten op de teller, was het bezoek aan deze locatie toch zeker de moeite waard geweest.

De enige soort uit de duivenfamilie die ik zag, was de Turkse tortel

Laguna La Mejorada – veel geduld met de futen

Mijn tweede stop was Laguna La Mejorada. Meteen bij aankomst viel mijn oog op een indrukwekkende kolonie koereigers die in de bomen zaten te rusten. Het moesten er minstens een honderdtal zijn, waarschijnlijk zelfs meer. Ik kan me alleen maar voorstellen hoe geweldig het hier 's avonds moet zijn als er nog meer vogels terugkomen naar hun slaapplaats.

Koereiger net voor het opstijgen

Op het wateroppervlak dreven honderden meeuwen rustig bijeen, waaronder talrijke kokmeeuwen en geelpootmeeuwen. Hun witte en grijze lichamen glinsterden in het zonlicht en vormden een mooi contrast met het donkere water.

Talrijke meeuwen boven de lagune

Maar het echte hoogtepunt van La Mejorada was de aanwezigheid van verschillende koppels futen. Toen ik aankwam, zag ik een koppel van de oever wegzwemmen. Ze waren misschien een beetje onder de indruk van mijn aanwezigheid, ook al deed ik mijn best om stil te zijn. Vastbesloten om ze beter te bekijken, ging ik in het gras liggen en wachtte rustig af. Bij vogels kijken wordt geduld vaak beloond — en dit was zo’n moment.

In het begin verscholen de vogels zich tussen de vegetatie

Ik ging geduldig liggen wachten tot ze dichterbij kwamen

De futen zwommen steeds tussen de dichte planten door, verdwenen uit het zicht en kwamen vijftig meter verder weer boven. Je moest goed opletten om ze niet uit het oog te verliezen. Uiteindelijk kwam een koppel dicht genoeg om enkele geslaagde foto’s te maken. Tot mijn verrassing bleek het niet eens hetzelfde koppel te zijn als dat ik eerst had gezien — er waren minstens drie koppels aanwezig in deze lagune!

Een bijzonder magisch moment was toen ik een koppel langzaam naar elkaar zag toe zwemmen, met de halzen naar voren gestrekt, elkaar bijna rakend — alsof ze elkaar kusten. Ik was getuige van hun baltsgedrag, prachtig om te zien.

Nog verrassender was het zien van een familie met twee juvenielen. Het leek me vroeg in het seizoen om al zulke jonge vogels te zien. Ik vroeg me af hoe vroeg ze dit jaar beginnen broeden waren. Een zachte winter misschien? Veranderende klimaatpatronen? Zulke waarnemingen zetten aan tot nadenken.

Volwassen fuut met twee juvenielen

Terwijl ik langs het pad wandelde, hoorde ik plots een ver trompetterend geluid. Toen ik omhoog keek, zag ik een twintigtal kraanvogels overvliegen, samen met een groep ooievaars. Beide soorten trokken sierlijk door de uitgestrekte Andalusische hemel. Een indrukwekkend schouwspel.

Groep kraanvogels samen met één ooievaar

Terwijl ik in het gras lag, zwom een aalscholver dichtbij, zonder mij te zien

Verschillende aalscholvers vlogen voorbij

Dodaars

Eén van de vele koereigers

Eén van de drie tafeleenden

Laguna La Mejorada

Cerro de las Cigüeñas – een ontspannen afsluiter

Mijn laatste stop was Cerro de las Cigüeñas — letterlijk “heuvel van de ooievaars”. De naam is meer dan terecht. Ooievaars waren overal: in de lucht, in de velden of rustend op gebouwen.

Eén van de vele ooievaars

Paartjes bereiden zich al voor op het broedseizoen

Wat me hier het meest opviel, was het grote aantal waterhoentjes. Ik telde meer dan veertig exemplaren langs de randen van de lagune, met hun rode snavels die fel afstaken tegen het donkere verenkleed.

Bij deze lagune vind je een goed gelegen kijkhut, waar je ontspannen van het ruime uitzicht over het water kunt genieten. Dit is zo’n plek waar je zonder moeite uren kan doorbrengen, gewoon kijkend en genietend van de rust. Na een volledige dag stappen en observeren was dit de perfecte, rustige afsluiter.

Vrouwtje bruine kiekendief patrouilleert boven de lagune

Heel wat waterhoentjes

Van winter naar (bijna) zomer

Terwijl ik in korte mouwen terug naar de wagen wandelde, onder een zon die eerder aan juni deed denken dan aan het vroege voorjaar, voelde ik tegelijk blijdschap en een lichte ongerustheid. Het blijft opvallend hoe snel de seizoenen hier in het zuiden van Spanje omslaan. De winter kan wekenlang koud en nat aanvoelen — en dan is hij ineens weg. Als het nu al zo warm is, hoe heet zal de zomer dan worden?

Toch was het, los van die bedenkingen, een bijzonder geslaagde dag in de natuur. Hoewel ik de palmtortel — mijn gehoopte lifer — niet kon toevoegen aan mijn lijst, noteerde ik meer dan veertig soorten alleen al in El Pantano en beleefde ik op elke locatie mooie momenten.

Zwarte ibis

Vogels kijken leert je geduld hebben. En ook dingen aanvaarden zoals ze komen. Soms laat de soort waar je op hoopt zich niet zien, maar dan merk je dat de ervaring zelf — het licht, de geluiden, die onverwachte momenten — eigenlijk de mooiste beloning is.

En wie weet, misschien zie ik de palmtortel de volgende keer.